تبلیغات
انجمن علمی نانوتکنولوژی دانشگاه آزاد اسلامی یزد - کاهش هـزینه ها(راهنمای مدیران)
دوشنبه 29 آبان 1391  11:54 ق.ظ    ویرایش: - -

خلاصه کتاب بسیار مفید در الان که کارخانجات تولیدی دچار بحران هزینه هستند
خلاصه كتاب: مقدمه: اشاعه پیام آگاهی ازهزینه ها درتمامی سطوح فعالیت های انسانی هدف اصلی نگارش این كتاب است وبه كسانی كه معتقدند بهره وری بیشتربه تنهایی می تواند استاندارد زندگی بهتررا ایجادنماید وبه كسانی كه خودرا برای ارائه نقش مثبت درزمینه بهروه وری دربخش صنایع و
سازمان های دیگركشورآماده می كنند ، رهنمودهای تازه وآگاهی های بیشتری ارائه خواهد داد.


استاد راهنما: جناب آقای دکتر مهدی یاراحمدی
گرداورنده:امین رامش و احمد شیخ زاده
دانشگاه منتظری مشهد
پاییز91
عنوان:کاهش هـزینه ها(راهنمای مدیران)
تالیف:سازمان بهره وری هند
ترجمه:محسن علیرمضانی
با نظارت:سازمان بهره وری ملی ایران
چاپ اول:1376
تیتراژ:3000 جلد
ناشر:بصیـر
ترجمه این کتاب با هزینه سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران(مدیریت منابع انسانی)
وتوسط سازمان بهره وری ملی ایران انجام شده است.
ISBM: 964 – 6427 – 16 - 2

فصل 1
كاهش هزینه
مقدمه
اشاعه پیام آگاهی ازهزینه ها درتمامی سطوح فعالیت های انسانی هدف اصلی نگارش این كتاب است وبه كسانی كه معتقدند بهره وری بیشتربه تنهایی می تواند استاندارد زندگی بهتررا ایجادنماید وبه كسانی كه خودرا برای ارائه نقش مثبت درزمینه بهروه وری دربخش صنایع وسازمان های دیگركشورآماده می كنند ، رهنمودهای تازه وآگاهی های بیشتری ارائه خواهد داد.
درمفهوم ویژه اقتصاد درحال رشد ، تاكید بركاهش هزینه دربخش های اداری، كشاورزی ، صنعت و... حائزاهمیت می باشد. كاهش هزینه به تنهایی نمی تواندهدف اصلی باشد بلكه موضوعی است كه به همه مرتبط می شود وبایدآن را درتمامی مؤسسات سرلوحه امورقرارداد . آگاهی ازهزینه ها باید ازطریق تماس مدیریت وكاركنان درتمامی سازمان ها ، تلاش های مكررودائمی دركارگاه ها ، دفترهای كار، وتمامی امورصورت گیردتا " ضایعات " را كاهش داده و" كمترین تأخیر" را داشته باشیم.
شرایط استراتژیك یك سرپرست 
سرپرست باشیم یا راهنمای آگاه ، نه صرفاً مباشر!
درتفسیریك واژه می توان معنای مختلفی را درنظرگرفت ، مثلاً می توانیم بینایی را تصورمعنی كنیم وعقل را به معنی كسب عقلایی مطالب تفسیرنماییم ومفاهیم جزئی را درنظربگیریم . یك سرپرست ، مسئول انجام كارمناسب درمحل كاراست، وی می تواند شركت مؤثری درپیش بینی های آینده داشته باشد . اوباید با شوق وعلاقه خود توانایی عقلانی را به دیگران نشان دهد ، اما اساساً " تصور" برخوردبا دیدگاه های پیچیده مدیریت معاصررا نیزدرنظرداشته باشد .
سرپرستان به طورسنتی نسبت به محیط كارشان علم تخصصی دارند ، صرفاً كارشناس فنی بودن كافی نیست ، بلكه لازم است كه استعداد مدیریت نیزدرشخص وجود داشته باشد.
اغلب تمایل به كاركمتر، حقوق بیشتردرافراد مشاهده می شود . درصورتی كه فرهنگ" كاركمتر، حقوق بیشتر" اساساً به اقتصاد كشورضربه می زند.
سرپرستان باید به طورمستمرامكانات كاهش هزینه را درنظرداشته باشند. كاهش هزینه یك فرآیند فعال محسوب می شود وآنها باید مشاركت درانجام اموررابه كاركنانش القا وآنهارا سازماندهی كنند. نگرش ومهارت های آنها را جهت اموربهتر، تقویت ومستحكم نمایند . مشاركت فرد، ارتقای بهره وری را به دنبال خواهد داشت . هركارگرباید ازماشین آلات وموادی كه دراختیارش قرارداده شده ، استفاده بهینه ببرد.
بهره وری بیشتر به منزله :
1-    حقوق بیشتربرای كاركنان/ كارگران،
2-    محصولات با كیفیت وقیمت مناسبتربرای مشتریان ،
3-    تقسیم سهام بهتربرای سهام داران
كاهش هزینه های تولید خدمات به طبع استقراریك اقتصاد سالم را به همراه دارد.
مدیران بایدازسرپرست خود حمایت روحی كنند. گاهی مدیریت ، سرپرستان رادرمواقع بحرانی به حال خودرها كرده وكارگران نسبت به كارآیی سرپرستان دچارتردید می شوند. بسیاری ازسرپرستان مجبورند فشار" ازبالابه پایین " را تحمل كنند. سرپرستان بایستی ازروحیه بالایی درارتباط با مدیریت واتحادیه ها درمواقع بحرانی برخوردارباشند. درتمامی مشكلات مدیریت " عنصراساسی " مهمترین عامل محسوب می شود.
مشكلات سرپرستی
*وجود ارتباطات انسانی ضعیف با سرپرستان وزیردستان.
*فقدان حركت یا اقدام اولیه.
*تأثیرات غیرمستقیم دركنترل سرپرستان ( كمبود مواد، عدم انجام صحیح كارها دردرازمدت و...)
*عدم وجود توانایی فنی ومدیریتی.
*عدم وجود حمایت روحی ازمدیریت درلحظات بحرانی و...

فصل 2
تفسیراقتصادی کاری
دوعامل دراقتصاد همواره مطرح می باشند : " یكی عرضه ودیگری تقاضا."
عرضه : مقداركالا، محصول وخدماتی است كه تولید ویا ایجادمی گردد، البته هزینه حمل ونقل محصول به بازارنیزشامل آن می شود.
تقاضا : نیازمردم به خرید ، مصرف محصولات یا دریافت خدمات موجودرا شامل می شود.
درمورد اثرات مستقیم عرضه وتقاضا باید گفت:
اگرعرضه زیاد شود، هزینه تولید كاهش می یابد كه می توان آن را به صورت عبارت " تولید بیشترارزانتراست " مطرح كرد.
قیمت محصول با دوعامل زیرمشخص می شود:
1-    عرضه جاری محصول 
2-    تقاضای محصول 
چگونه می توان تورم را مهاركرد؟
تورم همواره نارضایتی به همراه دارد . این واقعیت وجوددارد كه یكی ازراه های مشخص برای محدودكردن تورم برای هركارگریا كارمندتولید بیشتراست. هرچه " بدبینی مالتوس گونه " ادامه داشته باشد ، عطش داشتن سطح زندگی بالاتروجود خواهدداشت . ازدیادجمعیت موجب بالارفتن منحنی تقاضای محصولات بسیاری گردیده است . زمانی كه توده های مردم ، به غذا وخدمات بیشتری نیازدارند ، برعهده كشاورزی ، صنعت واداره های دولتی است كه این معضل راحل كنند . اگرمنحنی عرضه ثابت وهزینه تولید بالارود ، تقاضا به طورفزاینده بالا وبالاترمی رودكه نتیجه آن اینجا تورم درجامعه است .
كاهش هزینه چیست؟
اساس كاهش هزینه اقدام نسبت به هزینه های ازپیش تعیین شده وهزینه واقعی هرعملیات می باشد، به نحوی كه اگردرقسمتی ازعملیات دچاراشتباه شدیم ، راه علاج سریعی برای بهبود روند كارداشته باشیم.
بهروه وری ومزد
امروزه درعملیات روزمره ، هماهنگی حقوق باشاخص قیمت مشتری ، ازاهیمت ویژه ای برخورداراست . بهره وری ومزدرا نمی توان به نحو مناسبی درنظرداشت . چنین فرآیندی به توسعه سالم اقتصادی كمك خواهد كرد.
كاهش هزینه درمدیریت تولید یا مدیریت پروژه قابل اجرا است . هرچند سرپرست دركارخانه رنگسازی ، كارخانه دوچرخه سازی ، یخچال سازی ویادرساخت سدویا بیمارستان ، اداره و... فعالیت نماید.

فصل 3
اهداف اصلی مدیریت
1-    تهیه كالا وایجاد خدمات با كیفیت بالا برای مشتریان با قیمت رقابتی.
2-    ایجاد امنیت شغلی ، پرداخت مناسب درراستای ارائه كاربهتر، تشخیص وتشویق كاركنان به واسطه عملكردهای استثنایی فرد وانجام خارق العاده امورو...
3-    فراهم كردن سودبرای سرمایه گذاران وایجادبهترین سهم برای دولت ( مالیات ) كه لازمه توسعه اقتصادی كشوراست.
زمینه مدیریت علمی
چرخه مدیریت شامل برنامه ریزی ، اجرا وكنترل است.
برنامه ریزی : شامل اقدامات كوتاه مدت وبلند مدت است ونقش آینده نگری ، فرموله كردن واقدام نمودن را دركوتاه مدت وبلند مدت مشخص می كند.
اجرا: فرآیند تصمیم گیری است كه ازبرنامه ریزی شروع وبا به كارگیری منابع ادامه می یابد.
كنترل: فرآیند اندازه گیری انحراف ازاهداف قبلی ونتایج جمع آوری شده را شامل می شود واقدامات اولیه درراستای اصلاح زمانبندی را به همراه دارد.
چگونه به افرادتان الگوبدهید
یك سرپرست می تواند روحیه گروهی خودرا با نیازهای اجتماعی همسوكند وفرصت های شغلی مناسبی را به اعضای گروه اعطانماید . هنرداشتن ارتباط انسانی مناسب با یكی ازمهمترین ومشكل ترین وظیفه سرپرستان محسوب می شود . ارتباط انسانی مناسب این نیست كه اقتداررا قربانی كنیم ، بلكه اهداف فقط ازطریق اقدام كارگروهی قابل حصول است . دراین صورت سرپرستی كه بتواند گروه خودرا درك كند، می تواند بر75 درصد ازمشكلاتی كه درراستای برنامه كاهش هزینه موجود می باشند غلبه كند.
مهارت سرپرست دردرك توانایی واستعدادهای كاركنانش خلاصه می شود.
مشاركت 
سرپرستی كه دربرخورد با مردم ازآگاهی لازم برخورداراست می تواند تولید بیشتر،هزینه كمتروكیفیت بهتررا ( برای جامعه) به ارمغان آورد.
زمانی كه فشاربرروی كاركنان زیاد شد ، وظیفه سرپرستان – درراستای بحث درمورد كاهش هزینه وایجاد محیط مناسبترتشویق می كند. اوموظف است ازپیشنهاد های آنها استقبال كرده وبه آنها روحیه دهد . مشاركت ، یك فرآیند همیشگی برای شخص محسوب می شود. موفقیت درهمكاری های كاركنان اساس دستیابی به بهره وری بالاتراست.
فرآیند تصمیم گیری را می توان به سه شكل زیرتقسیم نمود:
رهبری استبدادی : سرپرست به تنهایی سیاستگذاری كرد ه وخواهان انجام دقیق امورازكارگران وكارمندان است .
رهبری آزاد منشانه : برای مشاركت بیشتركاركنان ، با آنان مشاوره می كند .
رهبری افسارگسیخته : این گونه سرپرستان برطبق نظركاركنان آزادانه وهماهنگ با آنها سرپرستی را برعهده دارند.

ارتباطات
به طورمتوسط 50 درصد ازوقت یك سرپرست صرف ارتباط با دیگران می شود. برای مثال باید دستورالعمل هایی را برای كارگران توضیح دهد .همین زمان نیزدرمحیط های اداری صرف می شود، زیرا كاركنان دائماً برای درك بهترمطالب ازسرپرستان خود سؤال می كنند.( ارتباطات)
ارتباطات انسانی ناشی ازعدم توضیح كافی بین افراد وعدم درك صحیح مطالب ، تداخل ویا درك غلط ازیك موضوع است . ارتباطات ماهرانه می تواند پیامدهای منفی انتقال را خنثی نماید.
كارگران وكاركنان وقت سرپرستان را می گیرند تا دائماً دستورالعمل ها را ازآنها دریافت كنند ، دراین فرآیند چه اتفاقی می افتد ؟
*ماشین آلات كارنمی كنند.
*تولید وجودنخواهد داشت.
*زمان مفید كارگران ازبین می رود.
*زمان تحویل كالا به مشتری به درازا می كشد.
*درآمد كاركنان وكارگران كاهش می یابد.
*دركارهای اداری مشتریان منتظرمانده وزمان ارائه خدمات افزایش می یابد .
تخصیص كارها 
برای بكارگیری نیروی انسانی ، سرپرستان باید درواحد خود برنامه خاصی داشته باشند . اگرنیروی كارانسانی بیكارباشد، طبیعتاً -اگردستگاه اتوماتیك نباشد – دستگاه نیزكارنمی كند . انسان وماشین دربسیاری ازحالات ازنظركاری با هم ارتباط تنگاتنگ دارند.
برای انجام یك كارنیروی انسانی لازم ونوع فعالیت قبل ازشروع كار، باید توسط سرپرست مشخص شودوباید وظایف خاص هركارگررا به وضوح بیان كند . زمان بندی به سرپرستان كمك می كند تا مقداركارومحدوده  وظیفه هركارگررا مشخص نمایند.
سرپرست موظف است پیشرفت كارهركارگررا بررسی كند . ارزیابی دوره ای ، وضیعت كاررا بهترمشخص می كندودرصورت اشكال ویا تأخیرمی توان عملیات را اصلاح كرد( مانند استفاده ازمواد، ابزارلازم و...درصورت لزوم) درزمان تهیه برنامه زمان بندی كارگران مسأله غیبت مكررآنها با ید درنظرگرفته شود، درهربرنامه لازم است انعطاف هایی را درنظربگیریم . زیرا درزمانهای بحرانی نیازبه كمك واتحاد كارگران داریم . انعطاف پذیری درمواقع ضروری می تواند به مدیركمك كند .

اضافه كاری
درمورد تأخیرها ی پیش بینی نشده می توان ازبرنامه های طراحی كه نسبت به زمان برنامه تأخیرپیدا می كنند نام برد. سرپرستان موظفند با تعصب خاصی مسأله اضافه كاری را جدی بگیرند . اضافه كاری درجای خود نیازی بسیارمنطقی محسوب می شود. تمایل كاركنان به اضافه كاری ممكن است سبب شود كه آنها درساعات اداری رغبت كافی برای انجام امورنشان ندهند درنتیجه نباید این امربه صورت عادت درآید، یا آن را به اجباربه كاركنان تحمیل كرد.
آموزش كاركنان 
سرپرست دربدو استخدام كارگرمی تواند حضورداشته باشد ، آشنایی مسأله مهمی است وبهتراین آشنایی قبل ازاستخدام كارگرومستقرشدن وی درمحل كارصورت گرفته وجدی تلقی شود. درضمن احتمال این كه كارگرتازه وارد درحین یادگیری كار وسیله با ارزشی را ازبین ببرد، زیاد است . سرپرست درحین آموزش كارگرانش به مشكلاتی برخوردمی كند كه برخی ازآنها عبارتند از:
•    تولید كمتر
•    ضایعات بیشترچ
•    خرابی بیشتردستگاه ها 
•    اضافه كاری بیش ازحد
•    مصرف بیشترمواد
•    غیبت بیش ازحد كارگران 
اندازه گیری كار
درزندگی روزانه ، میلیون ها عملیات،  فرآیند وعملكرد درسازمان های مختلف صورت می گیرد. دراینجا این نكته مهم است كه چه مدت زمانی برای انجام این امورصرف می شود. طبیعتاً این امربستگی به عواملی مانند شروع به كارمناسب ، نوع ماشین آلات ، وسایل وروش های استفاده شده ، كیفیت مواد و ... دارد، اما نهایتاً باید معیاری برای اندازه گیری عملكردها درسازمان وجودداشته باشد . ضرورتی ندارد كه تكنیك های اندازه گیری برای تمام كارخانه جات عملی باشد ، اما می توان حتی دردفترهای كارهم آنها را مطرح نمود.
معیارزمانی: ازمعیارهای زمانی می توان با استفاده ازتكنیك هایی مانند: مطالعه زمان ، تخمین آنالیزی و... برای كارهای مختلف استفاده كرد. زمان های استاندارد به ما زمان مناسب انجام عملیا ت را نشان می دهند. به علاوه به منظورمشاركت بیشتركاركنان ، وحل هرچه بهترمسأله آنها، می توا ن ازاین روش استفاده كرد. معیارهای زمانی كاربردهایی دارند كه درزیربه برخی ازآنها اشاره می شود:
*كمبودمواد وابزاررا مشخص می كنند.
*موقعیت بد كارخانه را معین می كنند.
*كیفیت نامناسب موادخام را نشان می دهندو...
سرپرستان باید به كاركنان اجازه دهند استاندارد زمانی رابه منظورانجام بهترفرآیندها ، عملیات وعملكردهای مختلف اندازه گیری كنند . استانداردهای زمانی سرپرست را قادرمی سازد تا دقیق تربرنامه ریزی ، مدیریت وكنترل نماید . تكنیك های اندازه گیری كارمی تواند به طورچشم گیری هزینه را كاهش دهد.
نمونه گیری ازكار
سرپرستان می توانند تقاضا كنند تا تكنیك های آماری نمونه گیری ازكارمورد استفاده قرارگیرند وضمناً سطح عملكرد بخشهای خودرا ارزیابی نمایند. این مطالعه اساساً شامل مشاهده دائمی است تا فردبه مشكلات تأخیر، متوقف شدن كارو... درمحیط كارازطریق مشاهده تصادفی پی برد. این بررسی ، درصدزمان بهره وروهمچنین زمان مشخص شده توقف های كاری مختلف را به ما می نمایاند.
ارائه دستورالعمل :3/6 درصد زمان تولید به ارائه دستورالعمل اختصاص دارد. سرپرست باید دستورات شغلی خودرا به كاركنان تفهیم كند ، تا هم برای فرد وهم برای دستگاه زمان اتلاف شده كمتری داشته باشیم . دستورالعمل هاباید روشن، مستقیم ، دورازابهام وبابیانی ساده ارائه شودوعاملی برای درگیری محسوب نگردد.
انتظاربرای دریافت مواد : اغلب این انتظاربرفرآیند تولید اثرمی گذارد. مدیریت ارشد باید احتیاط لازم را به عمل آورد ودائماً ازوجودمواد درانبارآگاه باشد. بخش تولید وبرنامه ریزی مواد باید با هم درارتباط باشند تا حجم موادلازم را تعیین نمایند، وبرنامه های منظمی برای تهیه موادخام داشته باشند.
اداره اموردستمزد
ازنظركارگران یا كاركنان طبیعی است كه درشرایط یكسان كاری ، حقوق خودرا با هم قطاران خویش مقایسه كنند. سرپرست موظف است ازپیچیدگی های كارهای مختلفی كه كارگران انجام می دهندمطلع باشند.
كارگرنیمه ماهرممكن است دائماً وظایف یك كارگرماهررا انجام دهد . دراین صورت اوحقوق ومزایای كاگرماهررا دریافت می كنددراین شرایط سرپرست موظف است به كارگركمك كند تا بتواند كارهای خودرا مانند یك كارگرماهرطبقه بندی كند. كارگران برای انجام كارباارزش ازطریق تكنیك ارزیابی شغلی باید حقوق مكفی دریافت كنند . پرداخت حقوق براساس ارزش كار، روحیه كاركنان رابهبود بخشیده ورضایت شغلی را به دنبال خواهدداشت . درچنین محیط كاری كاهش هزینه تولید مشاهده می شود.
حقوق براساس درجه شایستگی 
ارزیابی عملكرد عینی كارگران وكاركنان به طورمداوم به سرپرست كمك می كند، تادرراستای انجام هدایت مؤثركاركنان ورفع نقاط ضعف آنها اقدام نماید. حقوق براساس درجه شایستگی به سرپرست كمك می كندتا فردمناسبی را برای انجام كاردرنظرگرفته وضمناً چارچوب هایی را برای ارتقای كاركنان تدوین نماید.
توجه : سرپرست درعین ارزیابی شایستگی كارگران ( توسط مدیریت) باید حضورداشته باشد. وی بدون هیچگونه غرضی با درنظرگرفتن مسائل زیرباید به ارزیابی كاركنان بپردازد.
*مذهب
*فرقه
*زبان
*دیگرتعصب های شخصی 
شكایت هایی درمورد انتقال مواد
سرپرست باید با احساس همدردی به شكایت های كارگران وكاركنان رسیدگی كند. ناراحتی هایی كه درذهن كاركنان باقی می ماند ، می تواند اثربخشی كارها را كاهش دهد. مشاوره به موقع ومفید با كارگران به منظوركاهش هزینه به سرپرستان كمك می كند تا نگرش مناسب وتوان واقعی خودرا بهبودبخشند. سرپرستان می توانند به فرآیند شكایت ها كمك كنند تا روحیه كاررا درمحیط كارحفظ نمایند. توانایی سرپرست درارتباطات انسانی می تواند موجب كاهش شكایت ها وایجاد محیط مناسبی شود كه بهره وری بالاترنتیجه آن خواهد.

فصل 4                                   
كاربردماشین آلات
درزمان های گذشته ، كارگران با ابزارهای ساده كارها را انجام می دادند . اما امروزه همراه با صنعتی شدن ، ماشین آلات وابزارهای بیشتری دركارخانه ها نصب گردیده است . هزینه سرمایه های موجود درتاسیسات ونصب ماشین آلات دركارخانه جات را درنظربگیرید. ارزش آنها بالغ برمیلیون ها روپیه است ، هرچندصنعت مكانیزه ترباشد به همان نسبت سرمایه بیشتری  برای ایجاد شغل نیازاست . مقدارهزینه ایجاد كننده كاردرجامعه بستگی به نوع صنعت دارد. گذشته ازسرمایه ، موضوع دوم هزینه استهلاك ماشین آلات ، وسایل وساختمان ها و... است.
سرپرست با ماشین آلات گرانقیمت درارتباط است . قدرت ابتكارسرپرست دراین است كه بتواند ازماشین آلات مستقرشده دربخش خود استفاده بهینه برده واطمینان حاصل كندكه ازابزارومواد به نحواحسن استفاده می شود. اولین جنبه درشغل وی آموزش كاركنان است تا بتوانند ازماشین آلات استفاده كنند واجازه ندهد كه با استفاده نامعقول درفرآیند آموزش موجب بروزخسارت دردستگاه ها شوند . آموزش كاركنان بزرگترین ابزاربرای كاهش هزینه محسوب می شود .
خرابی پی درپی موجب بروزخسارت ونگرانی سرپرست می شود واگردقت خاصی مبذول ندارد ، موجب شكست كاركنان دركارشان می گردد زیرا ممكن است ازبسیاری ازابزاروماشین آلات به درستی استفاده نشود. وقتی سرعت موتوردستگاه بیش ازحد مجازاست یا دستگاه ها بیش ازحد معمول مورد استفاده قرارمی گیرند یا به اندازه كافی قسمت های مختلف ماشین آلات روغن كاری نمی شوند ، این شكست ها بیشترمحسوس می گردند.
برای مثال اگركارگری بیش ازحد برروی ماشین بالابرنده بارقراردهد وبا سرعت زیاد، آن را بلند كند ممكن است ازعواقب كارخوداطلاع صحیحی نداشته باشد ویا اتفاق می افتد كه راننده ازكلاچ بالابردرست استفاده نمی كند ، درنتیجه دستگاه فوق به خوبی عمل نمی كند ودراین حالت شاید او مسئول تعمیرونگهداری رامقصراصلی بداند. مثال های  زیادی ازاین قبیل را می توان دركارخانه ها برشمرد.
دریك پروژه آبیاری یك نوع تراكتورجدیدبه منظوراستفاده خریداری شده است . كارگرعمداً یا سهواً لاستیك ها را به سنگی می زند كه با آن فلزرا صیقل می دهند ، درنتیجه لاستیك می تركد. لاستیك جدید به دلیل اینكه تازه واردكشورشده ودرداخل كشورازآن نوع تولید نمی شود، بایدازخارج خریداری شود . دراینجا مشكلاتی پیش می آید كه تعدادی ازآنها عبارتند از:
*ازتراكتورنمی توان استفاده كرد.
*زمان انجام پروژ افزایش می یابد.
*به منظورخرید لاستیك باید ازارزخارجی استفاده كرد.
*راننده بیكاراست.
*تأخیرانجام پروژه موجب ایجاد ضعف شركت است و...
تمامی مواردبالانشان می دهد كه آموزش كارگران ازاهمیت خاصی برخورداراست .
هزینه های نگهداری، سال به سال افزایش می یابد. برای روشن ترشدن وضعیت می توان آمارهای تعمیراتی كه كارگران مسبب آنها هستند را استخراج كرد، زیرادرتحلیل های بعدی می توان ازآن كمك گرفت.
بررسی دوره ای ماشین آلات ووسایل توسط سرپرست ممكن است به اوكمك كند تا شرایطی راكه منجربه ایجادمشكل درتولید می شود آشكارترسازد. مثلاً می توان به صداهای غیرعادی موتورویا قسمت های دیگردستگاه پی بردیا می توان متوجه نشت روغن و... شد. با پیگیری به موقع می توان ازبروزخسارت جلوگیری كرد. سرپرستان می توانند با دقت عمل درتعمیر، نگهداری وتولید ، نتایج مفیدی برای كارخانه به ارمغان آورند.
تولید دربرابرتعمیر
رابطه تولید ونگهداری دستگاه ها را درنظربگیرید. این امرممكن است ازعمردستگاه ها بكاهد . متوقف كردن دستگاه ها باید به منظوربازرسی وتعمیرآن صورت گیرد. ماشین آلات سالم كارگران را ترغیب می كنند تاكیفیت بهتری ارائه دهند.
در" شیوه عمل " ، اكثرشركت ها تولید را برتعمیرات ترجیح می دهند واگراین امربا بی توجهی همراه باشد ، منجربه ایجاد موانع وبروزخساراتی دردستگاه ها ونهایتاً برنامه شركت می گردد.
یك شركت بزرگ حمل ونقل برای رفع نیازهای عمومی ، تعدادی وسایل نقلیه دراختیاردارد. ازكارافتادن دائمی این وسایل نه تنها موجب اختلال درارتباطات می شود ، بلكه موجب كاهش یافتن درآمد شركت نیزمی گردد.
بعدازبروزنقص فنی به تعمیروسیله نقلیه مبادرت می شود. به نظرمی رسد اقدامات قبلی می تواند به كاربردبهتراین وسایل كمك بیشتری نماید. این مثال نشان می دهد كه با حمایت وتوجه دربازرسی وتعمیردوره ای می توانیم وقفه های كاری را كمتركنیم.
ازكارافتادگی دستگاه ها 
سرپرستان می توانند اطلاعات مربوط به عملكرد ماشین آلات را بررسی كنند. كوره چرخشی را درصنایع سیمان با ظرفیت هزارتن درروزدرنظربگیرید.
برای مثال درصنایع تبدیلی شبیه صنایع سیمان با ظرفیت بالا، صدمات وارده به دستگاه درمدت یك ساعت ، حدود بیست هزارروپیه به تولید ضررمی زند وگذشته ازآن مشكلات زیررا به وجودمی آورد:
*ماشین ازكارمی افتد( اتلاف سرمایه)
*نیروی انسانی بیكارشده وروحیه آنها ضعیف می شود.
*مدت انتظارمشتریان برای دریافت خدمات بیشترمی شود.
*عدم تعادل درتولید ایجادمی گردد.
*كاربیش ازحد درجریان تولید( وقتی كه زمان ازكارافتادگی طولانی می گردد.)
*مواداولیه بیشتری درانبارمی ماند.
*مشاركت افراد را درسهم بازاركاهش می دهد.
*تاخیردراجرای پروژه ها ی دیگرو...رابه همراه دارد.

انتخاب ابزار
درامورساختمان سازی ، زیرسازی دیوارها ، كف اتاق ها وحتی فونداسیون به صورت دستی صورت می گیرد. هزینه انجام اموررا درنظربگیرید. یكسان كردن ارتفاع دیوارها ، اتمام سطوح ، سرعت كم عملیات و ... چقدرزمان وهزینه نیازدارد. درصورتی كه می توان با اجاره دستگاه های موردنیازبه راحتی یك ساختمان چند طبقه را بنا كرد. این امربهره برداری مفیدازكارساختمان را نشان می دهد.

فصل 5
برنامه ریزی
سرپرستان می بایست زمان مناسبی را برای برنامه ریزی تولید درنظربگیرند . درزیرزمان تقریبی كه یك سرپرست برای برنامه ریزی لازم دارد مشخص گردیده است .
مسائلی كه درتدوین برنامه ریزی مهم هستند ، تعمیرونگهداری وغیبت های موجه دربرنامه زمان بندیهاست . هرسیستم برنامه ریزی براساس " اصل استثنا " استوارگردیده است ، سرپرستان می توانند مواردبیهوده وتكراری را ازبرنامه حذف كنند . آنها موظفند دركارروزانه به مسائل جدید واستثناها توجه كنند.
هیچ سرپرستی نمی تواند بدون رجوع به برنامه كارخودرا درراستای تولید محصول یا پردازش سفارشات به نحواحسن انجام دهد . مشتریان می خواهند اززمان تحویل كالا مطلع شوند . عرضه كنندگان وسهام داران باید بدانند كه چه زمانی به خدمت آنها نیازاست. زمان تقریبی كارهاهنگامی مشخص می شود كه هزینه های پیش بینی شده مشخص باشند . ( مثلاً نسبت نفربه ساعت وماشین به ساعت كه درتولید ضروری هستند، لازم است و...)
گاهی ازاوقات برنامه ها به خوبی تدوین نمی شوند وسیستم درپی اندازه گیری پیشرفت واقعی است . خلاف این مطلب زمانی است كه تلاش برای جبران تاخیرها نمی تواند به درستی ارزیابی شود وفقط درمراحل بعدی آشكارمی گرددبنابراین باید كارها با تعجیل صورت گیردتا به موقع پایان یابند ولذا كارهایی كه درزمان بندی باتعجیل همراه می شوند ، اغلب درزمان مشخص شده پایا ن نمی یابند.
برنامه های ازقبل تدوین شده ، موفق و ارتباط مستقیمی با اطلاعات دقیق دارند. درزمان تدوین بندی ها باید نیازهای نیروی انسانی ، ظرفیت وسایل ومواددرنظرگرفته شوند.
" كنترل تولید درهنرهمسوكردن منابع تولید محدودبا مشتریان ناراضی است."
بكارگیری ماشین
برای خرید هرماشین باید هزینه زیادی متقبل شد . برخی ازماشین آلات ازخارج خریداری می شوند ولذابرای تهیه آنها بایدازارزخارجی استفاده كرد. هدف ازاستقرارماشین آلات ، تولید كالا وارائه خدما ت است . ماشینی كه زمان تولید را كاهش می دهد ، ممكن است هزینه تولید را بالاببرد. دراین حالت اغلب می توان ازطریق برنامه ریزی مناسب مشكل را مرتفع ساخت.
سرپرست می تواند هرهفته زمان بندی ماشین آلات را برای كنترل تولید براساس برنامه های تدوین شده مشخص نماید. درحین انجام كارپیچیدگی هایی به وجود می آید كه بایدبرای حل آنها نیززمان هایی را درنظرگرفت. ممكن است برای ازدیاد زمان درزمان بندی ها افزایش تقاضا مطرح گردد؛ زمان بندی ها باید با انجام امورتطابق داشته باشند.

فصل 6
كاربرد مواد
مواد شصت تا هفتاد درصد هزینه تولیدرا دربسیاری ازصنایع تشكیل می دهند . درادارات ، كاهش هزینه موضوع بسیارمهمی دراین زمینه محسوب می شود. برخی ازمواد خام ازخارج تأمین می شوند ولذا ارزبرهستند .
كارگران ممكن است واقعاً ازمفهوم كمبود موادآگاهی كافی نداشته باشند ، شاید ندانند كه مسئولان شركت ازنظرمالی متحمل چه زحمت هایی می شوند تا فرآیند تولید به كارخودادامه دهد ووقتی این كارگران ضایعات هزینه را بالا می برند، موجب خسارات مالی درشركت شده وتمامی هزینه های تولید بردوش مشتریان سنگینی خواهد كردوآنها بایدهزینه های ضایعات وارده درصنایع ، كشاورزی وخدمات رابپردازند . نتیجه نامطلوب ضرر( به واسطه ایجاد ضایعات ) حتی گریبانگیركاركنان نیزمی شود.
سرپرستان موظفند كه همواره " احساس آگاهی ازهزینه" رابه كارگران یادآوری كرده وكارگران نیزباید تشخیص دهند كه :
*مواد خام كمیاب وگران هستند.
*ضایعات باید درحد پایین ترین مقدارخودباشند.
*واردنمودن موادخام نیازبه ارزخارجی دارد.
كاردردست انجام
سرپرست می تواند " فرآیند كاری " را درموجودی كارخانه كاهش دهد. تجمع كاردرطول فرآیند مشكلات زیررا ایجاد می كند.
*ازبین رفتن سرمایه ها 
*ایجاد عدم تعادل درفرآیند تولید
*نارضایتی مشتریان به دلیل عدم تحویل كالادرزمان تعیین شده
*استفاده نامناسب ازمواد
*حمل وانتقال مكررمواددركارخانه
*انبوه شدن مواددركارگاه
*بروزحودث
*بیكاری نیروی انسانی وماشین آلات
*ایجاد هزینه های اضافی مانند پرداخت بیمه و....
ازطریق برنامه ریزی مناسب ، سرپرستان می توانند موجودی خودرا دربخش كنترل نمایند.
مصرف مواد
ازموادبرای تولیدكالاویاخدمات استفاده می شود.
مقدارلازم مواد اساسی برای تولیدمقدارمشخصی ازمحصول بایددائماً توسط سرپرست محاسبه شود. وجودمشكل درمصرف را اغلب سرپرستان مشاهده می كنند. كاهش مصرف مواد، هزینه تولید را ده الی بیست درصدپایین می آورد.
استفاده ازضایعات
دربرخی موارد می توان ازضایعات برای تولید محصولات دیگراستفاده كرد.
برای مثال ازپوست نارگیل می توان تخته تولید كرد. ازذرات معلق درهوانیزمی توان اجسام محكمی برای ساختمان سازی تهیه كرد، اززباله ها می توان جهت عایق بندی سقف های منازل استفاده كردوازتفاله نیشكربرای سوخت بهره گرفت.
كارگرانی كه با موادی مانندچوب، شیشه، پلاستیك، چرم و... سروكاردارند، بایددقت عمل بیشتری درانجام امورنشان دهند.
كنترل كیفیت 
تجزیه وتحلیل مواد معیوب می تواند موجب كاهش آنها شود. درتحلیل سیستماتیك ریخته گری به اشكالاتی ازقبیل اینكه چرا درقالب حباب ایجاد می شود رسیدگی شده وبرای رفع آن درجه حرارت ذوب فلزرا بالاترمی برند و... 
این رویكردها را می توان دردومرحله حذف كرد.
كاهش عیب محصول: باید مقدارفراوانی را كه درطول فرآیندعملیات ضایع می گردند كاهش داد. یك سرپرست موفق باید درمراحل مهم تولید دستگاه های هشداردهنده ای را تعبیه نماید . مثلاً با قراردادن دستگاه های اندازه گیری می توان ضایعات را كاهش داد. نكته حائزاهمیت این است كه عنصرانسانی مهم ترین نقش را دركم كردن ضایعات ایفا می كند.

جایگزینی مواد
ازنظرهمگان پذیرفته شده است كه كمبودموادی مانندمس دربازارهای جهانی محسوس می باشد. متخصصان امورفنی دربخش الكتریسیته همواره تمایل دارند ازمحصول دیگری به جای مس ، با همان كیفیت استفاده كنند. آنها آلومینیوم را جایگزین مس كرده اند.
دراینجا نكات خاصی باید درنظرگرفته شود. بوبینها را می توان ازچوب، آلومینیوم وپلاستیك تهیه نمود؛ قبلاً بالشتك های زیرریل (تراورس) ازچوب ساخته می شدند. به مرورزمان چوب كمیاب شد ، موادریخته گری شده فلزی درخطوط آهن جای آنها را گرفت. این جایگزینی موادرا حتی دربسته های كبریت نیزمی توان دیدكه قبلاً ماده محترقه آنها ازچوب تهیه می شدنداما هم اكنون ازنوعی موم برای ایجاد احتراق وروشن كردن كبریت استفاده می شود. طرح های جدید همچنان دردست اقدام است.
مواد غیراستاندارد
برخی ازاوقات كیفیت نامناسب مواد موجب ایجاد ضایعات می شود، بایدنمونه هایی قبل ازتهیه وانجام فرآیند موادخریداری شده ودرصورت مثبت بودن جواب آزمایش ها ، خریددرسطح وسیع صورت گیرد.
سه عامل اصلی كه نهایتاً موجب ایجاد ضایعات می شوند عبارتنداز:
1-    ویژگی های مهندسی
2-    روش های تولید
3-    نگرش های كاركنان
سرپرستان باید عوامل ایجاد ضرررا تشخیص داده وبرای مقابله با آن، اقدامات اساسی اتخاذ نمایند.

فصل 7
هزینه تأخیر
ازهزینه تأخیرزمانی بحث می كنیم كه بخواهیم مثلاً ازتأخیردرمدیریت پروژه پیشگیری كنیم. چنین تأخیرهایی ممكن است درمدیریت تولید نیزوجود داشته باشد.
*درتأسیس یك ایستگاه فرعی الكتریكی تآخیرایجادشده است . چه اتفاقی رخ خواهدداد؟
*كمبود انرژی الكتریكی كافی برای انجام عملیات كشاورزی به چشم می خورد ودرستاده كالاهای كشاورزی مانند مواد غذایی مشكلاتی مشاهده می شود.
*دراثركمبود الكتریسیته با مشكلات متعددی درصنعت مواجه می شویم . تأخیردرفراهم نمودن جریان الكتریسیته موردنظر، به مفهوم به تعویق افتادن بسیاری ازپروژه های صنعتی است . تمامی تولیدات به وجود جریان الكتریسیته نیازدارند، بازاربا كمبود تولید روبرو می شود، تقاضا ها افزایش می یابند وتورم به  وجود می آید. زمان ازدست می رود وسرعت رشد اقتصادی كند می شود، درحالی كه با فراهم نمودن نیروی اكلتریكی كافی كارخانه جات جان تازه ای می گیرند.
*بسیاری ازمشتریان ومؤسسات دیگرمانند مدارس ، بیمارستان ها ، تئاترها و ... ممكن است متقاضیان این گونه خدمات باشند. به تعویق انداختن این خدمات مشكلات زیادی را برای جامعه ایجاد می كند.
*سازمانی كه درآمد آن به واسطه داشتن مشتریان زیاد دربخش الكتریسیته است ، متضررمی شود.
*كارخانه هایی كه به تولید لوازم الكتریكی اقدام كرده اند ، ممكن است با ركود شدید روبرو شوند وچه بسا مجبورشوند به دلیل ضرربیش ازحد ، كارخانه هایشان را تعطیل كنند. بعدازاجرای عملیات درایستگاه های فرعی است كه می توان تمامی سرمایه های هزینه شده را جمع آوری كرد. برای انجام هرپروژه لازم است حداقل زمانی كه برای اتمام آن مورد نیازاست ، رعایت شود.
اگردراجرای پروژه فولاد ، تأخیرروی دهد ، با چه عكس العملی مواجه خواهیم شد؟
میلیون ها روپیه ضرری است كه ملت برای هرروزتأخیردراجرای تأسیسات خود( مانند كارخانه جات فولاد) متحمل می گردد.
حیات بسیاری ازصنایع وابسته به فولاداست. فولاد ماده اولیه بسیاری ازفرآورده ها محسوب می شود. كمبود بیش ازحد فولاد می تواند اهداف عالی صنعت را خدشه داركند ، زیرا توقف تولید را به همراه خواهد داشت . برای جبران این نقص ، دولت باید فولاد را با ارز خارجی وارد كشوركند . معایب دیگری را می توان درزیرمشاهده كرد:
*عملیات صنعتی به دلیل كمبود فولاد دچارركود می شوند كه نتیجه آن كمبود بسیاری ازكالاها خواهدبود. قیمت ها به شدت افزایش می یابند وازقدرت خرید مردم كاسته می شود.
*ازقدرت سرمایه گذاری درصنعت كاهش می یابد و...
دربنای یك سد تأخیرایجاد شده است ، این امرچه اثرات نامطلوبی دربرخواهد داشت؟
*میلیون ها روپیه هزینه این طرح شده است . با تأخیرانجام پروژه هزاران هكتارزمین همچنان بدون آب می مانند.
*به دلیل كمبود آب، ستادهای محصولات ( اززمین ها ) كاهش می یابد.
*راكد بودن پول به واسطه انجام پروژه خود ضرردیگری است .
*ممكن است به دلیل تأخیر، هزینه های بعدی پروژه به موقع پرداخت نگردد.
*تأخیردرپروژه ، كمبود محصولات كشاورزی را دربازاربه دنبال دارد.
*تأخیردراجرای پروژه ، موجب برگشت سرمایه گردیده كه می توانست با تكمیل سد مورد استفاده بیشتری قرارگیرد.
هزینه تأخیردرمدیریت پروژه 
اگربدون دلیل اجرای پروژه های بزرگ به تعویق بیفتد ، چه مشكلاتی به وجود می آید؟
*امكان ادامه فرآیندهای تولیدی بعدی به وجود نمی آید.
*تحویل كالای مشتریان به تعویق می افتد.
*مدیران را باضررهای اقتصادی مواجه می سازد.
*نیروی انسانی بیكارشده وماشین آلات ازكارمی افتند.
*تجمع موجودی به وجودمی آید.
*به دلیل ازكارافتادن ماشین آلات ، نیروی انسانی متضررخواهدشد.
*به دلیل عدم انگیزه دركاركنان مشكل ازبین رفتن شركت یا كارخانه پیش می آید.
*شركت، بازارهای خودرا زدست می دهد.
تكنیك هایی شبیه " تكنیك مروروارزیابی برنامه ها" (PERT) وروش مسیربحرانی (CPM) می توانند شرایط را عادی نمایند.

هزینه تأخیرها درادارات دولتی
همواره سؤالاتی درارتباط با ارائه خدمات مانندچگونگی نحوه خریدازفروشگاه، رزروبلیط راه آهن ، برخورد دراداره مالیات ، دریافت گواهی نامه، دریافت خدمات ازبیمارستان و... دراذهان ما نقش می بندد.
درفرآیند طرح سؤال چه چیزی وجود دارد ، منابع انسانی به عدم انجام كارتمایل دارند. خدمات مؤثرسبب می شوند تا این افكاربه نتیجه قابل قبولی برسند. یك " سؤال" ممكن است دراین مورد باشد كه چه كسانی باید وظایف مختلفی را درسازمان های مختلف برعهده گیرند.
P.E.R.T./C.P.M به عنوان ابزاركاهش هزینه
*این ابزارها به مدیریت دربرنامه ریزی ، زمان بندی ، توالی وكنترل پروژه ها كمك می كنند.
*با مطرح نمودن یك راه انتقادی وتمركزبرفعالیت های انتقادی ممكن است تأثیرات مثبتی درطول پروژه مشاهده كنند. مثلاً با تجمع مواد، مشكل وجود گلوگاهی را دركارخانه خواهیم داشت ونهایتاً تجمع اضافی مواد ،افزایش هزینه پروژه ها را به دنبال دارد.
*به ارزیابی واقعی درطی پروژه كمك می كنند وراه هایی را برای بهبود بهره برداری وتكمیل پروژه ، ارائه می دهند.
*ازطریق بكارگیری مواد ، به كاهش هزینه وكاهش زمان دراجرای پروژه ها كمك می كنند.
*درپروژه های پیچیده كه به هماهنگی گروه های مختلف نیازدارد، " كارشبكه ای " به ارتباط بین بخش ها كمك شایانی كرده ، سبب می شود پروژه ها بهتراجرا شوند.
*كارشبكه ای به سازماندهی  موجودی ها كمك  می كند وازتجمع موجودی ها دریك قسمت جلوگیری می نماید.
*تعداد ماشین آلات ووسایل اساسی برای اجرای پروژه را می توان محاسبه نمود، مثلاً عملیات در" نصب ستون های فلزی" وساخت یك پل مورد بررسی منتقدانه قرارمی گیرد.
*تعداد غلتك های بكاررفته ممكن است درطول مدت ساخت بزرگراه اثربگذارد. با استقرارماشین آلات اضافی ممكن است درساخت سد خاكی تسریع به عمل آید.
*نیازهای نیروی انسانی درتمامی فعالیت های پروژه باید درنظرگرفته شود. تعداد بناها ، نجارها و... برای ساخت تأسیسات باید محاسبه گردد.


فصل 8
ده پیشنهاد برای سرپرستان

1-    كاركنان را نسبت به اهداف وسیاست های شركت آشنا كنید. درراستای آموزش ، آشنایی با كار، سازماندهی وكنترل كاركنان همواره آماده دریافت بهترین روش ها برا ی افزایش بهره وری شخصی می باشند.
2-    دربرنامه ریزی ها ، توالی وزمان بندی ها ی برنامه های تولید به حداكثر استفاده ازماشین آلات بیندیشید. عملكردهای روزانه را برای تعمیرونگهداری ، به منظوركاهش ضایعات وخرابی ها درنظرداشته باشید.
3-    مواد مناسب را برای هرمحصول وفرآیند درنظربگیرید تا با برنامه ریزی ، استفاده وارزش های مورد نظرهمخوانی داشته باشند . آشنایی با هزینه ها برای جلوگیری ازضایعات وبه حداقل رساندن آنها ازاهمیت خاصی برخورداراست .
4-    به موضوع انگیزه وروحیه شخصی كاركنان ازطریق مدیریت مزد، ایجاد انگیزه ومیزان شایستگی افراد توجه كنید.
5-    درزمان بروزكوچكترین مشكل ، بی تفاوت نباشید( اگرنتوانستید معضل را حل نمایید) آن را به مقامات بالاتربه منظوراتخاذ تصمیم مناسب یادآوری كنید، زیرا جرقه كوچكی ممكن است انفجاربزرگی به بارآورد.
6-    برای تجدید قوای كاركنان به آنها فرصت دهید. چنین كوشش هایی رضایت شغلی را درمیان كاركنان ایجاد می كند.
7-    برای ارتباطات صنعتی بهتربه هماهنگی امورتوجه نمایید. شرایط استراتژیك سرپرست را درنظربگیرید وازبروزتعطیلی وتحصن كاركنان خودداری نمایید.
8-    درارتباطات انسانی هماهنگی را بین افراد حفظ نمایید تا آنها خودرا ( به منظوردستیابی به نتایج مشخص) به صورت یك گروه موفق بدانند.
9-    حس غروررا درافراد ،بیدارنگاه دارید تابه بهبود آگاهی كیفی وكاهش هزینه منجرشود.
10-    ازمشاوره برای بهبود محیط كاری ، عادت های ایمنی كارگران وبرقراری فضای مناسب برای عملكرد بالاتراستفاده نمایید

   


نظرات()  
هادی
دوشنبه 29 آبان 1391 12:14 ب.ظ
باسلام و عرض خسته نباشید!
مطالب وبلاگتان رو به دقت خواندم.انصافاً وبلاگ خوش سلیقه ومنحصربفردی دارید اما اگر کمی حوصله و دقت بیشتری به خرج دهید میتوانید موفقیت بیشتری بدست آورید اگر تمایل به تبادل لینک داشتی مرا با نام "سرای دلیران" و یکی از آدرسهای:
www.chahkor.mihanblog.com یا www.chahkor.ir
لینک کنید و اطمینان خاطر داشته باشید که بعد از اطلاع رسانی بلافاصله از طرف ما لینک خواهید شد .اگه خواستی دیگه خیلی به ما لطف کنی کد بنر ما را در کدهای وبلاگتان قرار دهید کمترین کار اینکه واسه سلامتیتون دعا میکنیم:
کد بنر ما:
<p align="center"><a href="http://chahkor.mihanblog.com" target="_blank"><img border="0" src="http://s1.picofile.com/file/7541950107/m_j_i.jpg" width="200" alt="" height="250"></a><br><input onclick="this.select()" type="text" width="356" name="T1" size="15" value='<!-- start logo cod off http://chahkor.mihanblog.com --><p align="center"><p align="center"><a href="http://chahkor.mihanblog.com" target="_blank"><img border="0" src="http://s1.picofile.com/file/7541950107/m_j_i.jpg" width="200" height="250" alt=""></a></p><!--finish logo cod off http://chahkor.mihanblog.com -->' dir="ltr" ></p><div style="display:none"><a href="http://blogers.ir">وبلاگ</a>-<a href="http://blogers.ir/cod/make-logo-banner-cod/">کد لوگو و بنر</a></div>
یک پیشنهاد دوستانه برای بالا بردن آمار بازدید وبلاگ خود و افزایش رتبه گوگل و الکسا کد زیر را در بخش کدهای وبلاگ خود کپی کنید و شاهد افزایش خیره کننده افزایش آمار بازدیدکننده بشوید!!!
<!-- Begin 20Tools.com Automatic Link code -->
<center><script type="text/javascript" src="http://www.20tools.com/automatic-link/code.php?id=4611"></script></center>
<div style="display:none"><a href="http://www.20tools.com">سایت خدماتی بیست تولز</a><a href="http://www.20tools.com/automatic-link">ابزار تبادل لینک اتوماتیک</a></div>
<!-- End 20Tools.com Automatic Link code -->
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

انجمن علمی نانوتکنولوژی دانشگاه آزاد اسلامی یزد